Khởi nghiệp không có gì là đẳng cấp hay cao sang gì cả nó cũng là một nghề thôi, nghề khởi nghiệp.

Cái nghề này nó là loại nghề cần có sự ứng biến chủ động chứ nó cũng chẳng có một công thức cho tất cả mọi lĩnh vực. Vậy nên nhà khởi nghiệp phải là một người hết sức linh hoạt, ra quyết định dựa trên bối cảnh bằng kinh nghiệm và tầm hiểu biết hiện có.

Vậy đầu tiên là nhà khởi nghiệp phải có được cái khả năng RA QUYẾT ĐỊNH, không có cái này thì không bắt đầu được.
Mình ra quyết định sẽ theo đường khởi nghiệp.
Mình ra quyết định sẽ chọn bạn đồng hành này.
Mình ra quyết định sẽ làm dự án này.

Rõ ràng những ai chưa DÁM QUYẾT ĐỊNH thì chưa đến lúc bắt đầu.
Thường thì các bạn nào bố mẹ quyết định mọi thứ từ bé thì dễ bị kém khả năng này, mấy bạn nghịch ngợm phá phách từ bé chơi bời lêu lổng thì lại hay nổi trội khả năng này.
Đây là nguyên nhân rất nhiều bạn thời đi học rất kém, nghịch ngợm trốn học, đi chơi đêm,…sau này tu chí khởi nghiệp thì lại rất thành công. (Tất nhiên mình nói là những người tu chí nhé chứ không cổ suý, mình thì được cái ngày xưa vừa học giỏi vừa chuyên gia nghịch ngợm chơi điện tử đêm ngày và rất may là gia đình trao quyền TỰ QUYẾT ĐỊNH MỌI THỨ từ bé.)
Những bạn quá ngoan ngoãn nghe lời thì lại không được quyết định nhiều mà luôn làm theo bố mẹ và gia đình quyết thì ăn hằn vào phản xạ nghe lời sau thì sẽ làm nhân viên tốt hơn chứ không nên tìm cách khởi nghiệp. Còn cố khởi nghiệp thì phải luyện để lấy lại khả năng TỰ RA QUYẾT ĐỊNH nhưng theo những gì mình nghĩ thì sẽ rất lâu để xoá đc thói quen nghe lời và sự THỤ ĐỘNG SUỐT NHIỀU NĂM.

Rồi ok, vậy nếu bạn đã là một người có khả năng và thường xuyên RA QUYẾT ĐỊNH thì tốt quá rồi, một khởi đầu không thể tuyệt hơn.

Dám RA QUYẾT ĐỊNH là ngon rồi nhưng giờ để khởi nghiệp và nằm trong nhóm sống sót thì chúng ta cần TỶ LỆ RA QUYẾT ĐỊNH ĐÚNG cố gắng cao nhất có thể.

Mà RA QUYẾT ĐỊNH thì phụ thuộc TRẢI NGHIỆM và TẦM HIỂU BIẾT. Trải nghiệm thì tuỳ mỗi người đã sống và làm gì trong quá khứ. Ví dụ như một đứa bé bán rong từ nhỏ thì khi 15 tuổi trải nghiệm có khi hơn cả một người 30 tuổi mà chẳng va vấp gì chỉ ăn với học gia đình nuôi. TẦM HIỂU BIẾT thì nếu chủ động nghiên cứu và học hỏi thì có những người 20 tuổi hiểu biết về kinh doanh còn hơn cả người 60 tuổi.
Bởi vì HIỂU BIẾT là từ sự học mà ra. Học thì vốn kiến thức đúc kết hàng nghìn năm của con người khá vô biên. Ai chịu khó thì hấp thụ nhiều, ai lười biếng thì hấp thụ ít.

Vậy học thì học để tăng tầm hiểu biết và trải nghiệm thì ra kinh nghiệm. Hội tụ lại để một nhà khởi nghiệp sẽ ra những quyết định tối ưu nhất trong tầm khả năng có thể. Đó là nguyên nhân mà không ai dám chắc chắn cho sự thành công vì rõ ràng TẦM HIỂU BIẾT của mỗi người đều có giới hạn.

Như vậy nhìn vào đây các bạn phải rạch ròi việc đi học hỏi từ thầy, đọc sách, bạn bè là để tăng TẦM HIỂU BIẾT để tỷ lệ ra quyết định chính xác cao hơn. Cao được bao nhiêu thì đỡ đổ máu bấy nhiêu, còn bảo không đổ máu thì chắc khó đấy.

Vậy khởi đầu là một người có khả năng RA QUYẾT ĐỊNH rồi cần chủ động tăng TRẢI NGHIỆM và TẦM HIỂU BIẾT, cái này nó tăng hằng ngày, nỗ lực rèn luyện, học hỏi. Không phải muốn nhanh là nhanh được, vừa tự học, tự trải nghiệm thực tế, vừa tìm thầy giỏi trong lĩnh vực đó để nhờ giảng giải cho tiết kiệm thời gian hơn.

Giai đoạn 2: chưa có được giai đoạn trên thì phần này đọc chỉ để biết chứ chưa làm được đâu nhé.

Khi vốn hiểu biết và trải nghiệm bắt đầu nhận định ra bản thân có được một cái nhìn chững chạc và tương đối đúng đắn, nghiêm túc về ý nghĩa cuộc đời. Nhen nhóm trong trái tim một ngọn lửa muốn cống hiến bản thân, muốn hy sinh thời gian, sức khoẻ để làm một điều gì đó cho gia đình, cho xã hội.

Nó xuất phát từ trong tim mình, vẫn có tư lợi, vẫn có tham lam nhưng hơn cả là một tình yêu thực sự với con đường ấy.

Biểu hiện là bạn bắt đầu dám làm nhiều hơn cả những gì bạn được nhận lại trước mắt, bạn bắt đầu quên bản thân mình trong những giây phút làm việc cho người khác. Hy sinh tư lợi bản thân.

Tất nhiên cuộc sống mưu sinh sẽ lôi kéo và đấu tranh tư tưởng cùng con người dũng khí kia. Nhưng tôi tin rằng nếu bạn đã từng đi vào được trạng thái này thì dù có đấu tranh thì rồi bạn cũng sẽ lấn át đc con người tham lam tư lợi dần dần thôi.

Tìm ra ý nghĩa, tìm ra đích đến của giá trị sống, được hy sinh được cống hiến, được làm những điều đúng đắn, được phát huy đạo đức của một con người. Dám chịu trách nhiệm, thấy buồn khi không làm được việc đc giao, thấy đau khi người khác thất vọng về mình, thấy hổ thẹn khi trong phút giây làm những điều trái với lương tâm.

Đó là lúc bạn đã bắt đầu trưởng thành.

Giai đoạn 3: giai đoạn này chỉ có những ai trưởng thành mới hiểu và thực sự cảm nhận được.

Họ bắt đầu yêu quý bản thân, biết tiếc nuối những giây phút được sống, tiếc tuổi trẻ trôi đi, tiếc những phút giây ngắm nhìn cô bạn gái yêu thương ngay cả những khi cô ấy thật là đáng ghét. Tại sao tôi viết vậy, khi chân quý những khoảnh khắc sống người ta không còn quan tâm lắm đến tác động của bên ngoài mà luôn thấy yêu thương từng khoảng khắc.

Khi ba mẹ la mắng thì phút giây ấy trong họ chỉ nhìn thấy hình ảnh ba và mẹ vẫn đang khoẻ mạnh, ba mẹ vẫn mắng được, cầm roi đuổi được theo con thì tốt quá. Lúc đó cái người trưởng thành nhìn thấy chỉ là đáng sinh thành và hạnh phúc vì ba mẹ vẫn còn, ba mẹ đang khoẻ mạnh.

Cuộc sống mà…chỉ vậy thôi là hạnh phúc với họ rồi.

Con người trưởng thành biết tiếc phút giây được sống của bản thân, sống trải nghiệm từng phút giây được sống, yêu thương gia đình, trân trọng những người thân và rồi họ lan toả hành động đó sang những người khác ngoài xã hội.

Họ ra đường thấy ai khó mà mình giúp được là họ giúp, thấy ai cần họ là họ đến, họ yêu thương và quan tâm đến mọi người bằng trái tim mình.

Và đây, đây là lúc mà càng ngày họ càng hiểu những khó khăn mà mọi người đang gặp phải. Càng tiếp xúc nhiều, càng ở gần mọi người thì họ bắt đầu trăn trở.

Họ muốn mọi người có cuộc sống tốt đẹp hơn, tiện nghi hơn. Họ thấy rằng có nhiều thứ cần thiết vẫn chưa được làm ra, nhiều thứ đã có nhưng chưa tốt. Với hiểu biết của họ thì họ nghĩ rằng mình có thể tạo ra hoặc cải tiến điều đó để giúp cho mọi người.

Và khi cái suy nghĩ ấy cứ lớn dần lên và quẩn quanh đầu họ đến một ngưỡng thì nó nổ bung trở thành MỘT QUYẾT ĐỊNH.

Họ sẽ làm ra sản phẩm đó/ dịch vụ đó để cải thiện cuộc sống cho những người mà họ hằng ngày vẫn tiếp xúc thân quen.

Đó là giai đoạn: KHÁCH HÀNG MỤC TIÊU RA ĐỜI, Ý TƯỞNG SẢN PHẨM RA ĐỜI.

Giai đoạn 4: Đây là LÚC TẠO RA VÀ HOÀN THIỆN SẢN PHẨM.

Đây là giai đoạn bắt đầu bớt màu hồng, khó mà giữ được cái thơ mộng của khởi nghiệp như trên nữa trừ khi làm 1 mình.

Để hoàn thiện sản phẩm thì cần có chuyên môn cứng, đến đây thì cũng tuỳ nhà khởi nghiệp và tuỳ vào sản phẩm thì mỗi người sẽ có những QUYẾT ĐỊNH khác nhau.

Một quá trình vừa thử nghiệm vừa tính toán việc sản xuất, tính toán về số lượng, về lượng nhu cầu, về dự định dài hạn, ngắn hạn, con đường làm sao cho hiệu quả nhất.

Đây là lúc nhà khởi nghiệp phải ra rất nhiều quyết định.

Khởi nghiệp 1 mình hay tìm đội nhóm?
Làm quy mô nhỏ hay quy mô lớn?
Huy động vốn hay tự đi vay?
Tự nghiên cứu làm hay thuê chuyên gia về làm?

Tuỳ lĩnh vực tuỳ sản phẩm dịch vụ mà nhà khởi nghiệp sẽ cần giải những bài toán của riêng mình. Thật linh hoạt.

Gì thì gì nhưng cũng có một cái nền tảng như sau phải đủ nhé:

1- Chắc chắn phải có người giỏi phụ trách làm ra được sản phẩm chất lượng tốt.
2- Phải có người hiểu biết đủ rộng vạch ra được tầm nhìn và triển vọng phục vụ cộng đồng cụ thể, rộng như nào và dài bao lâu.
3- Phải có người đủ năng lực thực thi kinh doanh, cần cù chịu khó, ăn nằm hằng ngày với dự án, sống có trách nhiệm, chân thật có đạo đức, ít tư lợi, gương mẫu trong làm việc.

Nếu bạn đủ hội tụ cả 3 thì một mình bạn làm dự án, nếu bạn thiếu cái nào thì sẽ cần tìm mảnh ghép trong phần đó để bù vào.

Thiếu 1 mà 1 bên ngoài thuê được thì thuê bên ngoài.
Nếu thiếu 2 mà doanh nghiệp ko nuôi được một ông chỉ ngồi ăn với nghĩ thì nên thì thầy giỏi để khi cần thì xin tư vấn.
Thiếu 3 thì tìm tìm ông có cái thứ 3 đủ năng lực về thôi. Cái này nhiều doanh nghiệp thuê CEO chính là thuê ông thứ 3 này.

Cả 3 cái này đều học và tăng được tuy nhiên sẽ cần bỏ một khoảng thời gian kha khá, ngay cả tìm mảnh ghép cũng rất khó tìm đc đúng người.

Vậy nên khởi nghiệp không nhanh được đâu. Không tìm đc đôi khi tự học hết từ A đến Z.

Một lưu ý khi tìm mảnh ghép thì hãy lưu tâm thật kỹ vì một khi đã chơi team khởi nghiệp với nhau thì phải tin nhau tuyệt đối, còn nếu nghi ngờ nhau, sợ người kia rút ruột dự án, người này tư lợi bản thân thì coi như vứt. Vì làm đã rất nhiều việc rồi còn phải giám sát soi mói nhau thì không thể thành một đội nhóm đc.

Vậy nên tìm được đội nhóm thực thụ bền vô cùng khó, mò kim đáy ao may ra hên thì đến được với nhau.

Thôi viết đến đây thôi đã, đoạn về sau bắt đầu nào là tên thương hiệu, bao bì, nhãn mác, đo lường, bán hàng, marketing, chăm sóc khách hàng, tuyển dụng, văn hoá doanh nghiệp, đủ thứ mọc ra sau này.

Trước mắt các bạn cố gắng tu dưỡng tâm hồn cho những giai đoạn đầu thơ mộng của dự án trước đi nhé. Nó là đoạn vui nhất, nhiều cảm xúc nhất đấy. Nó là khởi nghiệp thực sự, về sau nó là kinh doanh và phát triển doanh nghiệp.

Chính vì đoạn sau khô khan lắm nên nhiều người chỉ thích khởi nghiệp chứ không thích kinh doanh. Họ làm ra sản phẩm và xây dựng tự động doanh nghiệp rồi bán lại khởi nghiệp cái khác.

Vì TÌNH YÊU KHÁCH HÀNG – TÌNH YÊU SẢN PHẨM GIAI ĐOẠN KHỞI NGHIỆP LUÔN MÀU HỒNG VÀ TRONG VEO ĐONG ĐẦY CẢM XÚC.

Sống gì thì sống nếu có thể ít nhất hãy trải qua khởi nghiệp một lần bạn nhé. Được hay mất thì chết cũng thấy mình đã từng sống một giai đoạn đáng sống.

Kí tên: Nguyễn Minh Ngọc ™